Dahası siyaset ve mezhep bağlamının çok yönlü etkileşimleri içeriyor olması tek tip/yönlü açıklamaları boşa çıkarmaktadır. Bir diğer ifadeyle salt determinist yorumlara indirgemeden meselenin sosyal, siyasi, ekonomik ve diğer beşeri unsurlarını da dikkate alarak incelemek gerekmektedir. Bu araştırma, belirli bir siyasi otoritenin (Eyyûbîler), Dr., Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İslam Mezhepleri Tarihi ABD,
[email protected] Hasan-ı Basrî (ö. 110/728) ile Vâsıl b. Ata (ö. 131/748) arasında Basra Camisinde cereyan eden tartışmalar, bu konudaki en meşhur hadiselerden biri olup Mu’tezilenin ortaya çıkışındaki çok önemli bir aşamaya tekabül eder. Bk. Ebü’l-Abbâs Şemseddin Ahm