Ebû Hanîfe'a Göre İlâhî Aşkınlık (Tenzîh)

Yani şeriki, misli, benzeri, şekli ve zıddı olmayan, bütün ihtiyaçlardan münezzeh olandır (Râzî, 1981: XXXII/180). Râzî‟ye göre Allah birdir, benzeri yoktur, süreklidir, rakibi ve dengi mevcut değildir. Aslında bu, “Hiçbir şey O’nun dengi değildir” (42/11) âyetinin de yorumudur. Çünkü dengi ve benzeri bulunan her şey çokluk statüsüne girer ve iki sayısı ile başlar. Zıddı bulunan her şey de yok oluş, fenâ statüsüne girer, çünkü rakibi onun varlığını ortadan kaldırabilir. Bu fikri Ebû Hanife‟de (ö.150/767) de görürüz. O, şöyle der: “Allah, aded yani sayı yönüyle değil, ortağı yani şeriki olmaması yönüyle birdir” (Ebû Hanîfe 2010: 70). Râzî, tevhid konusunda “Temânu Delili/Burhan-ı Temânu” (Top