Turk tilidagi matn
îliğin, tarihsel süreçte uzun süre bünyesinde Ebû Hanîfe merkezli fıkhî ve itikadî görüşleri ifade eden bir niteleme olduğu dikkate alındığında, doğu bölgelerinden gelen Hanefîlerin batıda yürüttüğü faaliyetlerin fıkhî ve aynı zamanda kelamî içerikli olduğu şüphesizdir. Bu açıdan doğu Hanefîlerinin Ebû Hanîfe’nin görüşlerinden hareketle geliştirdikleri zengin kelamî geleneği de bu süreçte batıya taşıdıkları ifade edilebilir. Selçukluların Bağdat, Musul, Halep ve Dımaşk gibi Irak ve Şam bölgelerinde egemen olduğu şehirler, Doğu Hanefî geleneğine mensup isimlerin faaliyette bulunduğu ilk merkezlerdir. Sultan Alparslan’ın emriyle Şerefü’l-Mülk Ebû Sa’d Muhammed b. Mansûr el-Havârezmî’nin (ö. 49