Turk tilidagi matn
hî irâdenin rolünün keşfedilmesidir.10 Dolayısıyla hikmet, asıllarına uygun olarak eşyanın mahiyeti, nitelikleri, hükümleri, sebep-sonuç bağlantısı, varlıklar alanındaki sıkı düzenin sırrı hakkında bilgi sahibi olmak ve bu bilginin gereğine göre davranmaktır.11 İtikadî meselelerin yorumunda akla ve irâdeye öncelik veren kelâm ekolü Mu’tezile, Allah’ın fiillerinin tümü hikmetlidir,12 derken Eş’arî ve cebrî kelâmcılar ilâhî fiillerin hikmet ve amaçlarının bulunduğunu ileri sürmenin ilâhî irâde ve kudretin bunlarla sınırlı olduğu anlamına gelebileceği endişesiyle sakıncalı görürler.13 Allah’ın ezelî ve ebedî “Hikmet” ismi ve sıfatı olduğu temelinde Allah’ın fiillerinin hikmet üzere olduğu, her