Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'a Göre Akıl ve Nakil

Ancak umûm taraftarları, âmm lafzın delaleti konusunda kendi aralarında ihtilaf etmişlerdir. Semerkandî’nin de belirttiği gibi, onlar âmm lafzın bütün fertlerine delaletinin ne olduğu, diğer bir ifade ile bu delaletin kesin veya zanni olduğu konusunda iki gruba ayrılmışlardır: Birinci gruba göre (daha çok Hanefiler), âmm lafzın hem amel hem de inanç konularında umûmun fertlerinden her birine delaleti kesindir (katidir). Kerhî, Cessâs gibi Irak, Debûsî, Pezdevî gibi bazı Hanefi meşayihi ve Mu‘tezile bu görüştedir (Salih, 1984, II, s. 108; Semerkandî, 1997, s. 279; Serahsî, 1993, I, s. 132). Şafii, Mâliki ve Hanbeli usulcülerden oluşan diğer gruba göre (cumhur), tahsis edilmeyen âmmın bü