Mahmûd b. Süleyman Kefevî'a Göre Hilâfet ve Siyaset

Sonuçta oldukça kaotik bir coğrafyada siyasal, toplumsal, kültürel ve mezhebî karışıklıkların ortasında bulunan Büyük Selçuklu Devleti, mücadeleye dayalı olarak varlığını kökleştirmiştir. Büyük Selçuklu Devleti’nin kuruluş devrinde mezhebî yapı da sözünü ettiğimiz toplumsal yapı gibi karmaşık, çatışmacı ve çok seslidir. Tuğrul Bey döneminde Maveraünnehir’den Bağdat’a kadar geniş bir coğrafyanın kontrol altına alınması ve bu toprakların kadim geleneğinde nüvelenmiş farklı din ve düşünce hareketlerinin varlığı söz konusudur. Bununla beraber göç ve 4 Ebu’l-Hasen İzzüddîn Ali b. Muhammed İbnü’l-Esîr (ö. 630/1233), el-Kâmil fi’t-Târih, IXII, Beyrut 1979, IX, s. 478; Ebu’l-Fidâ İbn Kesîr (ö. 774/