Çerkeşîzâde Mehmet Tevfîk Efendi'a Göre Akıl ve Nakil

Özellikle Abbasi ve ileriki dönemlerde bu fikir, tarafların kendi düşünce sistemleri çerçevesinde bir teori haline getirilmiştir. Allah’ın kudreti, iradesi ve fiili ekseninde geliştirilen bu teori, O’nun dilediği şeyi 1 2 Kelamullah konusundaki tartışmaların tarihsel seyri için bkz. Esen, Muammer, Kelamullah Tartışmaları ve el-Hayde, Araştırma Yay., Ankara, 2005, s. 11-21; Aydınlı, Osman, Akılcı Din Söylemi, Hititkitap Yayınevi, 1. Baskı, Ankara, 2010; Watt, William Montgomery, İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, çev. Ethem Ruhi Fığlalı, İstanbul, 1998, s. 300-301. Kelamullah konusundaki tartışmaların siyasi arka planı için bkz. Aydınlı, Osman, a.g.e., s. 333-339; Watt, a.g.e., s. 220-22