Turk tilidagi matn
n Gazzâlî’den farklı olarak Hocazâde, bu meseleye Tehâfüt’ünün en başında “Filozofların, İlk İlke’nin Fâil-i Muhtâr Değil; Mûcib Bizzât Olduğuna İlişkin İddialarının Geçersiz Kılınması Hakkında” adını verdiği müstakil bir bölüm ayırmıştır. 13 Hocazâde’nin bu tavrı, söz konusu bahsin Allah-âlem ilişkisi söz konusu olduğunda filozoflarla kelamcılar arasındaki en belirgin ihtilaflı meselelerden biri olduğunu açıkça göstermektedir. Hocazâde Tehâfüt’ünün mûcib bizzât meselesine hasrettiği birinci bölümün başlarında öncelikle kelamcılarla filozofların Allah-âlem ilişkisi konusundaki yaklaşımlarını özetler. Kelamcıların Allah’ın kâdir-i muhtâr olduğuna ilişkin yaklaşımlarının, âlemin var kılınmasın