Mâtürîdî kaynaklarda Mâtürîdî ve Mâtürîdîlik

Özet

Metin, Ebû Mansûr el-Mâtürîdî ve ona nispet edilen Mâtürîdîyye hakkında yapılan ilmî çalışmaların henüz istenen düzeye ulaşmadığını vurgular. Bu sebeple Mâtürîdî'nin şahsiyeti, ortaya koyduğu fikirler, Mâtürîdî'nin tarih içinde niçin ihmal edildiği ve Mâtürîdîliğin teşekkül süreci tam anlamıyla aydınlatılamamıştır. Mâtürîdîlik geniş bir kitleye hitap eden ve günümüzde Müslümanların önemli bir kısmının benimsediği bir mezhep olmasına rağmen, Mâtürîdî'nin akılcı yaklaşımı ve kelâm sistemi, kimi mensuplarınca bile yeterince bilinmemektedir. Bunun temel nedeni, mevcut çalışmaların konuyu bütüncül biçimde ele almak yerine çoğunlukla belirli açılara yoğunlaşması; bu yüzden Mâtürîdî ve Mâtürîdîlik üzerindeki "sis perdesi"nin tam kalkmamasıdır. Bu eksikliği gidermek amacıyla tez konusu olarak "Mâtürîdî Kaynaklarda Mâtürîdî ve Mâtürîdîlik" seçilmiştir. Araştırma, Mâtürîdî'nin fikirlerinin kendisinden sonra nasıl anlaşıldığını ve Mâtürîdîliğin özellikle Semerkant çevresinde nasıl oluştuğunu, ilk dönem kaynaklardan hareketle ve yeni araştırmalardan da yararlanarak incelemeyi hedefler. Konunun daha iyi anlaşılması için Mâtürîdî'nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve temel görüşleri de ele alınacak; böylece Mâtürîdî ve Mâtürîdîlik bir bütünlük içinde ortaya konmaya çalışılacaktır. Çalışmanın, Mâtürîdî'nin düşüncesi ve Mâtürîdîliğin teşekkülüyle birlikte Mâverâünnehir bölgesindeki dönemin siyasî ve kelâmî ekollerinin doğru anlaşılmasına katkı sağlayacağı; ayrıca Mâtürîdî ve Mâtürîdîliğin sağlıklı biçimde kavranmasının Müslümanların daha sahih bir din anlayışına ulaşmalarına yardımcı olacağı kanaati dile getirilir.