Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin Efendi'a Göre Hilâfet ve Siyaset

Bahr el-İsfehânî’nin (322/935) çalışması Câmi‘u’t-Te’vîl li Muhkemi’tTenzîl bize ulaşamamıştır. Yine erken dönemde yaşamış bir Hanefi olan Abdullah b. Mubarek’in (181/797 Kitâbu’t-Tefsîr’i bize ulaşmamıştır. Bu tefsirin mahiyetine de hâkim değiliz.36 Böylece itikâdî ve fıkhî yönü önde olan Mâturîdî tefsirinin elimize ulaşan çok yönlü Hanefî dirayet tefsiri olmak bakımından dirayet tefsirlerine öncülük ettiğine rahatlıkla hükmedebiliriz. Yine Mâturîdî tefsirinde dikkat çekici yön, Mukâtil b. Süleyman (150/767)’a yapılan olumlu atıflarla ilgilidir. Bilindiği gibi Mukâtil b. Süleyman Abdurrazzâk, Taberî, İbn Ebî Hâtim gibi rivayet tefsirleri tarafından kaynak olarak kullanılmayan bir müfessirdi