النص التركي
276/889)'nin Te'vîlü Müşkili'l-Kur'ân, Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân adlı eserleri günümüze ulaşan ilk çalışmalardır. Bu eserlerde Kur’ân’daki bazı kelimelerin manalarının anlaşılmasında şiirlerle istişhad edilmiş, bunlardaki belâgat özelliklerine de işaret edilmiştir.1 Bu filolojik tefsirlerin yanında kelam âlimleri de Kur’ân-ı Kerîm’in dil bakımından üstünlüğünü ve i‘câzını vurgulamak için yazdıkları eserlerinde belâgatle ilgili birçok konuya yer vermişlerdir. Kelâm âlimlerince yapılan bu çalışmalar, mantık ilminin belâgatin şekillenmesindeki belirleyici rolünü artırmıştır.2 Kelam, tefsir ve fıkıh âlimi olan Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (ö. 333/944), Kitâbü’tTevhîd ile Sünnî kelâmının kurucusu vasfını