Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

“Hasan bin Muhammed el-Hanefiyye’nin Hayatı, Kadere Dair Risâlesi ve Kaderle İlgili Görüşleri”, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10/22 (Haziran 2019), 350-352. ~ 69 ~ Yasin ULUTAŞ reaksiyon olarak insanın özgür iradesini düşünce merkezine alan kaderî ve mutezilî düşünce anlayışı ortaya çıkmıştır. Nitekim Hasan el-Basrî’nin (ö.110/728) kader ile ilgili yazdığı risaleyi bu çerçevede görmek mümkündür.2 Bu risale, insan fiilleriyle ilgili insan iradesini öne çıkaran ve cebrî kader anlayışını reddeden ilk metinlerden biridir. Ehl-i sünnet kelamının doğmasıyla beraber, bu ekole bağlı kelamcılar, insan fiilleri, hidâyet ve dalâlet vb. konuları farklı bir bakış açısıyla değerlendir