Manastırlı İsmail Hakkı'a Göre Akıl ve Nakil

Adem’in yaratılışındaki farklı haller”6 olarak nitelediği bu evreler, topraktan yaratılma ile başlar. 1- Turâb (Toprak) “ َ ‫و َ ﻣ ِﻦ ْ آﯾ َﺎﺗ ِﮫ ِ أ َن” ْ ﺧ َ ﻠ َﻘ َﻜ ُﻢ ﻣ ﱢ ﻦ ﺗ ُﺮ َ اب ٍ ﺛ ُ ﻢ ﱠ إ ِذ َا أ َﻧﺘ ُﻢ ﺑ َﺸ َﺮ ٌ ﺗَﻨﺘَﺸ ِ ﺮ ُ ون‬ “Sizi topraktan yaratması O’nun varlığının delillerindendir. Sonrasında ise (çoğalıp yeryüzüne) yayılan insanlar oluverdiniz”7 Mâturîdî, insanın bu ilk maddesinin mahiyeti hakkında, “kendisinden fayda ve menfaât temin edilen temiz toprak” şeklinde genel bir değerlendirmede bulunur.8 Yukarıdaki ayette olduğu gibi, topraktan veya çamurdan yaratılmanın anlatıldığı yerlerde Hz. Adem ismi yerine, çoğul zamiri9 veya cins ismi olarak insan keli