Ebü'l-Yüsr el-Pezdevî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

9-63 36 | Nail Karagöz Mâtürîdî’nin kıyasını şu şekilde ayrık şartlı kıyas formuna sokabiliriz: Âlem ya kendi başına var olmuştur ya da Allah tarafından var edilmiştir. Kendi başına olmamıştır. O halde Allah tarafından var edilmiştir. Mâtürîdî, ayrık şartlı kıyası Allah’ın birliğini ispat etmek için de kullanmaktadır. Ona göre Allah ile birlikte bir başka tanrı daha bulunsaydı, bunun diğerinden gizleyeceği bir fiili işlemeye gücü ya yetecek veya yetmeyecektir. Her ikisi de güç yetirirse biri diğerini bilgisizliğe mahkûm etmiş olacaktır. Eğer güç yetiremezlerse her biri acziyet içinde kalmış olur. Oysa acz ulûhiyete aykırıdır. Geriye sadece birinin güç yetirebilmesi şıkkı kalmaktadır ki o