Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Gaybiyât

Muhammed’e (s.a.v.) taraftar olanlar anlatırken, iman lafzından ziyade ‘haşyet’48, ‘takva’49, ‘tezekki’50, ‘tasdik’51 ve ‘birr’52 gibi ifadeler kullanılmıştır. Bunlar imanın semantiğiyle ilişkili kavramlar olmansa karşın, kelime olarak imandan farklıdırlar. Ve her birisi, mümin olmanın çeşitli duygusal, fikri ve pratik yönünü ifade eder. Bütün bunlar, imanın sadece tasdik ile değil; bunun yanında Allah ve Resulünü sevmek ve onlara itaat etmek gibi duygusal yaşantıyla mümkün olduğunu göstermektedir.53 Buna ek olarak, iman aklın fonksiyonel olduğu bir sürecin ürünüdür. Nitekim tasdik, gayb alemine ilişkin haberleri doğrulmak ve kabul etmektir. Gaib olanın bilgisine erişmek için izlere (âsâr) v