Manastırlı İsmail Hakkı'a Göre Tekfir ve Kebâir

Ancak bazı kimselerin ileri sürdüğü fikirler ne yazık ki Müslümanların bir kısmını hatta çoğunluğunu dışlayıcı ve tekfir edici boyutta gelişmiştir. Hâricîler’in Müslümanlar arasında büyük günah işleyen kimseleri tekfir etmeleri tam da bu türden bir hadisedir. Fakat Hâricîler’in bu tekfirci fikirlerlerine karşı büyük günah işlemenin imana zarar vermeyeceği fikrini ileri süren Mürciî fikirler ortaya çıkmıştır. Büyük günah işleyen kişi hakkında Hâricîler’le Mürcie’nin ileri sürdüğü fikirlere karşı Vâsıl b. Atâ ve Amr b. Ubeyd’in farklı bir teori ortaya koymalarıyla yeni bir fikrî ve itikâdi düşüne ortaya çıkmıştır ki, bu da II. (VIII.) yüzyılın başlarında Basra’da kurulan Mu’tezile mezhebidir (