Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Gaybiyât

İshâk el-Kindî, Felsefî Risâleler, çev. Mahmut Kaya (İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kr. Bşk., 2015), 143, 223. Selami ERDOĞAN 44 2021/Aralık/11 kastederler.12 “Hak, O’ndan olan ve gelen şeylerdir” diyen sûfîler ise fillerin zâta nispeti bakımından mecaz bir hak manasına işaret ederler.13 Sûfîlere göre bu mecazi mana, ezber ve tedris ile de kesbedilir. Allah (cc) olması bakımından hak ise, kuşatılamayan ama sûfînin manevi hâllerde yaşadığı vehbî ilimlerin konusu olmuştur. Tasavvuf literatüründe marifet ile kavramsallaşan bu ilim, muvahhidin yaşadığı hâl ve makamlar esnasında elde edilir. Bu hâller, tevhîd veya vahdetin gerçek manada tecrübe edildiği cem-fark, tefrîd