İmam Mâtürîdî’de Ülü’l-emr Kavramı

Bu makalede İslâm düşünce tarihinin önemli konuları arasında yer alan “ülü’l-emr”in İmam Mâtürîdî (ö. 333/944) tarafından nasıl anlaşıldığı ortaya konulmaktadır. Bu kelimenin ne anlama geldiği, kimleri kapsadığı, şartlarının neler olması gerektiği ve ülü’l-emre itaatin sınırı ile ilgili çeşitli görüşler verilerek İmam Mâtürîdî’nin de ülü’l-emr kavramına yaklaşımı amaç olarak ortaya konmaya çalışılmaktadır. Mâtürîdî, kendisinden önce verilen anlamları kabul etmesinin yanında umerâ ve daha çok ulemâ anlamı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Mâtürîdî, bu görevi yapacak olanın ehl-i takva, ehl-i istinbat ve ehl-i basiret gibi şahsına münhasır çeşitli özelliklerini belirterek itaâtin gerekliliği üzerinde durmaktadır. Ülü’l-emr ve itaât konusunun Mâtürîdî’nin dediği gibi umerâ ve ulemâ anlamlarının yanında günümüzde işinde ehil dindar olan müsbet ilim sahibi kimseleri ve belli başlı yönetim pozisyonunda bulunanları da kapsayabileceği ortaya konulmuş olup bunlara itaâtin belli şartlar çerçevesinde gerekliliği üzerinde durulmaktadır.