İMAM MÂTÜRÎDÎ'NİN MÛCİZE ANLAYIŞI

İslam'ın inanç esasları ilâhiyyât, sem'iyyât ve nübüvvât olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. İlâhiyyat ve sem'iyyât ile ilgili bilgi ve haberleri, bizzat nübüvvât kısmının öznesi olan peygamberlerin bildirmesi ile öğrenmiş oluruz. İşte tam da bu noktada mûcizenin önemi ortaya çıkmaktadır. Çünkü peygamberler gösterdikleri mûcizeler neticesinde tatmin olmak isteyen ve endişe duyan toplumlarda karşılık bulabilmişlerdir. Mûcize konusunda pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak Ehl-i sünnetin iki büyük imamından biri olan Ebû Mansur Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlayamadık. Oysaki Mâtürîdî'nin görüşleri Müslümanlar için büyük önem arz etmektedir. İşte biz de bu çalışmamızla Türk-İslam dünyasının nezih itikadının oluşmasında Semerkantlı âlimlerin reisi kabul edilen İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışını tüm yönleriyle ortaya koymayı amaçlıyoruz. Bunun yanında mûcize ile ilintili olan istidrâc, meûnet ve kerâmet gibi diğer olağanüstü olaylar hakkında yine İmam Mâtürîdî'nin görüşlerine yer verilecektir. Araştırmamızda konuyla alakalı diğer kaynaklara da başvurmakla beraber daha çok İmam Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân ve Kitâbü't-Tevḥîd isimli eserleri temel alınmıştır. Çalışmamızda mezhepler tarihinin metodu olan betimleyici yöntem kullanılmıştır. Ayrıca araştırmamızın daha doğru ve iyi anlaşılmasını sağlamak için zaman-mekân, fikir-hadise, fikirler üzerinde derinleşme, şahıslar üzerinde derinleşme, menkulden makulün aranması prensipleri çerçevesinde, psikolojik ve sosyolojik unsurlar da göz önünde bulundurularak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bunun yanında konunun daha iyi anlaşılabilmesi maksadıyla İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı ile diğer İslâm âlimlerinin mûcize anlayışları yer yer karşılaştırılmaya çalışılarak Mâtürîdî'nin fikirleri üzerinde derinleşmeye gidilmiştir. Sonuç olarak İmam Mâtürîdî'nin mûcize anlayışı genel hatları itibarıyla diğer İslam âlimlerinden farklı olmamakla birlikte tarifinde farklılık göstermektedir. O mûcizeyi tarif ederken büyü ve sihir gibi konularda maharet ve üst düzey ihtisas bilgisine sahip olanların dahi gücünü aştığı, ortaya konan mûcizenin benzerinin arzu ve hayal dahi edilemeyeceği, mûcizenin herhangi bir eğitim ve öğretim yoluyla elde edilemeyeceği ve başkasına da öğretilemeyeceği hususlarına dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Nübüvvet, İslam Mezhepleri, Mâtürîdîlik, İmam Mâtürîdî ve Mûcize