TE'VÎLÂTÜ'L-KUR'ÂN BAĞLAMINDA MÂTÜRÎDÎ'DE HADİS YORUMU (KELÂMÎ HADİSLER ÖRNEĞİ)

Hanefî ekolünün hadise karşı tutumu, klasik hadis anlayışına sahip bazı bilginler tarafından zaman zaman eleştirilmiştir. Ancak Hanefî mezhebinde hadisin konumunu görmek için özellikle kurucu imam Ebû Hanîfe'nin talebeleri Ebû Yûsuf ve Muhammed b. el-Hasen'in derlediği el-Âsâr isimli hadis/eser mecmuaları, çalışmalarıyla Hanefî ekolün hadisçi anlayışa yaklaşmasına yol açan Tahâvî'nin Şerhu Me'âni'l-Âsâr ve Şerhu Müşkili'l-Âsâr isimli eserleri göz ardı edilmemelidir. Semerkand Hanefîlerinin öncülerinden ve Ehl-i Sünnet kelâmının müessislerinden olan Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l-Kur'ân adıyla bilinen tefsir çalışması da Hanefî anlayışın zihin kodlarını bünyesinde barındıran eserlerden biri kabul edilebilir. Hanefîlerin hadisle alakalı görüşlerini ve hadis yorumlarını fıkıh kitaplarında bulmak mümkün olduğu gibi İmam Muhammed'in Mâlik b. Enes'ten yaptığı Muvatta' rivayeti gibi hadis çalışmalarından ve Te'vîlât gibi bazı tefsir çalışmalarından da tespit etmek mümkündür. Hadislerin sübutu, tashih ve taz'îfi gibi meselelerin hadis ilmi açısından önemi aşikârdır. Aynı öneme sahip olan diğer bir konu da hadislerin anlaşılması ve yorumlanmasıdır. Bundan dolayı mütekellim ve fakih olan Mâtürîdî'nin kelâmî hadisleri yorumlama biçimini irdelemek hem hadis yorumculuğu konusunda farklı bir anlayış sunmaya hem de Hanefîlerin hadis ve mana ehli oldukları yönündeki iddianın aydınlatılmasına katkı sağlayacaktır.