Yükleniyor…

Introduction

Bu çalışma İmâm Mâtürîdî'nin Kitâbü't-Tevhîd ve Te'vîlâtü'l‐Kur'ân adlı eserlerinde "vahiy" ve "nebe" kavramları özelinde ele alınan haber bilgisinin, ilgili kavramlara yaklaşımının kaynak ve bilgi değerinin ve vahiy anlayışının araştırılmasına dairdir. Bu çerçevede Mâtürîdî'nin Kitâbü't-Tevhîd'de ortaya koyduğu haber epistemolojisinin ve vahye bakışının; Te'vîlâtü'l‐Kur'ân tefsirinde pratiğe dökülmesinin incelenmesini ve eserleri arasında tutarlılık olup olmadığının tespit edilmesini konu edinmektedir. Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşan çalışmanın giriş bölümünde konu, kapsam, yöntem ve temel başvuru kaynaklarıyla ilgili genel bilgiler verilmektedir. Birinci bölümde tefsir literatüründe haber bilgisi, "nebe" ve "vahiy" kavramı özelinde tanımlanarak araştırmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi; tefsir bilgisi özelinde haber bilgisinin neliği, kaynağı, değeri, sınırları gibi meseleler ortaya konulmaktadır. İkinci bölümde Mâtürîdî'nin haber başlığı altında ele aldığı vahyin epistemolojik temellendirmesini konu edinen Kitâbü't-Tevhîd adlı eserinde haberin ve vahyin temellendirmesinin nasıl yapıldığı ve vahyin kalp ile bağlantısı gibi konular incelenerek haber bilgisi ve vahyin mahiyeti açığa çıkarılmaya çalışılmaktadır. Bu çerçevede Kur'ân-ı Kerîm'de "vahiy" kavramının geçtiği âyetler kategorize edilerek, Mâtürîdî'nin Te'vîlâtü'l‐Kur'ân tefsirinde vahiy anlayışının te'vîli, kaynak ve bilgi değeri sistematik biçimde ele alınmaktadır. Bu bölümde vahyin insanın bilgi edinimini ilgilendiren boyutuna, ilham, rüya ile olan ilişkisine de yer verilmektedir. Üçüncü bölümde Mâtürîdî'nin haber anlayışının ne üzerine kurulu olduğu tespit edilmektedir. Tefsir ilminde haber bilgisinin kapsamının geniş olması ve zamansal bir kategorilendirme açısından "nebe" kavramının uygun bulunması sebebiyle ilgili kavram özelinde konu sınırlandırılarak Mâtürîdî'nin nasıl bir haber anlayışı ile âyetleri te'vîl ettiğine dair bulgular ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede Kur'ân-ı Kerîm'deki "nebe" kavramının geçtiği âyetler kategorize edilerek, Te'vîlâtü'l‐Kur'ân'da ilgili âyetlerin Mâtürîdî tarafından yapılan te'vîline ve bizim bakış açımızdan yorumlanmasına yer verilmektedir. Sonuç kısmında ise tespitler ve neticeler aktarılmaktadır. Anahtar kelimeler: Haber, nebe, vahiy, Mâtürîdî, Kitâbü't-Tevhîd, Te'vîlâtü'l-Kur'ân.