Akıl metafiziğe açılan kapıdır; Allah'ın varlığı aklî istidlâlle bilinir

Mâtürîdî'ye göre akıl, duyulur âlem üzerinde istidlâl ederek duyu-ötesinin (metafiziğin) bilgisine ulaşır; Allah duyularla idrak edilemediğinden varlığı ancak aklî istidlâl/kıyas ile bilinebilir (Kitâbü't-Tevhîd, s.372). Ancak akıl, Allah'ın ve sıfatlarının mâhiyetini bilemez: 'Akıl, yetenekleri belirlenmiş bir varlık olup kendisi için çizilen alanı aşamaz' (s.179).