MÂTÜRÎDÎ'NİN TEFSİRDE RİVAYETLERİ TERCİH YÖNTEMİ

Bu tez bir giriş, beş bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde Mâtürîdî'nin (ö. 333/944) hayatı, ilmi kişiliği, eserleri, hoca ve öğrencileri, tanınmama nedenleri ve te'vîl-tefsir anlayışına yer verildi. Birinci bölümde Mâtürîdî'nin, ayetlerin açıklamasıyla ilgili müfessirlerin naklettiği rivayet ve görüşlerin Kur'ân'a ve ayetin siyâk-sibak bağlamına aykırı olması nedeniyle reddettiği örneklere ve alternatif görüşlerine yer verildi. İkinci bölümde Mâtürîdî'nin bilgi vasıtalarına, rivayete konu olan bilginin mahiyetine ve onun rivayet ve görüşleri benimsememe gerekçesine göre taksimatına yer verildi. Bununla birlikte bilgi teorisi bağlamında delilleriyle birlikte eleştirdiği rivayet ve görüşlere yer verildi. Üçüncü bölümde dil ve belagat bağlamında kabul etmediği rivayet ve görüşlerin taksimatına ve reddetme gerekçelerine yer verildi. Dördüncü bölümde tarihi verilere ve nüzûl ortamına aykırı olduğu için reddettiği rivayet ve görüşlere yer verildi. Bahsi geçen bütün bölümlerin taksimatı Mâtürîdî'nin benimsemediği rivayet ve görüşlerin gerekçesine göre belirlendi. Birden fazla gerekçesinin söz konusu olduğu durumlarda ise ağırlıklı olan gerekçesine öncelik verildi. Son bölümde ise kelâmî görüşleri ve akli çıkarımlarından dolayı reddettiği örneklere yer verildi. Sonuç kısmında ise yapılan çalışmadan elde edilen verilere yer verildi.