Manastırlı İsmail Hakkı'a Göre Gaybiyât

Keşif lügatte “açıklamak, tarif etmek, ortaya çıkarmak 22, Bir nesneyi, örtüyü kaldırmak23 suretiyle ortaya çıkarmak, sıyırmak, zuhur etmek”24, “mahiyeti bilinmeyen bir şey hakkında bilgi edinmek”25 gibi anlamlara gelmektedir. Bunun yanı sıra keşif kavramını “Perdenin arkasındaki gaybî meselelere ve gerçek işlere, görerek ve tecrübe ederek vakıf olmak”26 şeklinde tarif eden dilciler de olmuştur. Diğer bir tanıma göre ise keşif, aklın ve duyuların yetersiz kaldığı ilahiyat konularında bir bilgi edinme yolu olarak telakki edilmiştir. Sûfîler keşf kavramının “aklın ötesinde’’ ve “perdenin altında veya arkasında’’ gibi anlamlarından yola çıkarak, bu kelimeyi gaybdan olan bazı bilgilere hâiz olma