Türkçe Metin
9 Sonuç olarak el-Hak kavramının doğrudan Allah’ın bir ismi olarak geçtiği dinî gelenekte ve sosyolojik evrende, Hallâc’ın felsefî ya da mistik gerekçelere dayanarak aldığı bu risk onun hayatına mal olmuştur. Öte yandan kendisinin zındıklıkla itham edilmesinde Şiî ve Sünnî siyasî kutuplaşmasının etkisi olduğunu belirtmemiz gerekir. Bunu Hallâc üzerine araştırmalar yapan Louis Massignon şu ifadesi ile işaret etmiştir: “Hallâc, miladi 922 yılında Bağdat’ta bir siyasî yargılama sonucunda ölüme mahkûm edilmiş tarihi bir kişiliktir.”10 İlla’l-Hak diyenlerin Ehlü’l-hak içinde sayılmalarına karşılık Ene’l-hak diyenlerin dışta bırakılması uzun sürmemiştir. Siyasî atmosfer değiştiğinde bizzat Gazzâlî