Manastırlı İsmail Hakkı'a Göre Kazâ ve Kader

ak düşmesine varıncaya kadar her şeyin nihâyetinde Allah’ın ezeli planı olan “kader” çerçevesinde vâki olduğu şeklindeki “kader ve kaza” itikadının dilimizdeki karşılığından başka bir şey değildir. Tükçe’de “inşallah”, “maşallah”, “Allah’ın izniyle” gibi bir ifade kullanmadan geleceğe dair bir cümle kurulmaz. “Allah’a ısmarladık”, “Allah’a emanet olunuz”, “Allah’ın dediği olur”, “kul kurar kader güler”, “hayırlısı olsun”, “iş hayırda”, “bunda da bir hayır vardır” gibi deyimler sadece dilin değil bu millet hayatının da bir tasviridir. Mehmet Paçacı, a.e., s. 67 Mehmet Paçacı, a.e., s. 167 İsmail Hakkı, Yeni İlm-i Kelâm I-II, İstanbul: Evkâf-ı İslâmiye Matbaası, 1339-1341, c. II, s. 200; Ömer