Muhammed Murtazâ ez-Zebîdî'a Göre İlâhî Aşkınlık (Tenzîh)

asırda zirveye çıkan positivistik dünya görüşüne bağlı olarak ortaya çıkan başlıca sosyal felsefe idi. Bu, hukukî hükümlerin arkasında yatan aşkın bir değer olarak güzelliğin yerini, eylemlerin sonuçları bakımından yararlığının olması demekti. Batıda olduğu gibi İslamî yorumun giderek gerçek hayattan koptuğu Mısır’da Cemaleddin Afgânî ile İslam modernizmini başlatan Muhammed Abduh da yararcı bir İslam anlayışı geliştirmeye yöneldi. O, Sünni paradigmaya aykırı bir yararcı tutumla “yararlı/zararlı”ya indirgediği “güzel/çirkin”in tayininde eklektik bir tutumla Kant gibi “bireysel ve ortak akıl ve duyu” yanında psikolojik süreçlere indirgeyerek akılla nihaî uyum halinde s