Türkçe Metin
5 Bu durum, onların illet ve kıyas konusundaki anlayışlarına da yansır. Buna karşın fıkıh usûlünün kelâmî öncüllerle bağlantısının kurulmasını gerekli gören ve itikatta Mâtürîdî olan bazı Hanefî usûlcülerin, usulün diğer bazı meselelerinde olduğu gibi genelde ta‘lîl özelde kıyas ve illet hususunda, yukarıda zikredilen usûl âlimlerine bazı itirazlar yönelttikleri görülür. Semerkant ulemasından olan Alâeddin es-Semerkandî (ö. 539/1144) ve Lâmişî (ö. VI./XII. yüzyılın ilk yarısı) bu âlimlerin başında gelir. Kıyas ve illetin tanımından başlayarak, illetin mahiyeti, illet-hüküm ilişkisi, kâsır illetle ta‘lîlin cevazı, illetin tahsisi, sahih bir kıyas işlemi için gerekli olan şartlar vb. mevzulard