Türkçe Metin
Giriş İslâm düşüncesi siyasî olaylar neticesinde patlak veren durumların analizi ve nassı anlama teşebbüsünden teşekkül etmiştir. Hz. Peygamber’in vefatından sonra toplum içerisinde gelişen bu tür olayların anlaşılması ve yorumlanması neticesinde farklı okuma biçimleri ortaya çıkmıştır. Nehrevan olayları neticesinde Basra’yı mekân edinen İbâziyye burada teşekkül edecek olan Mu’tezile’ye etkide bulunduğu gibi Mu’tezile’den de etkilenmiştir. Hicrî 75’li yıllarda daha Mu’tezile teşekkül etmeden önce Abdullah b. İbâz’ın (ö. 86?/705?) Emevî sultanı Abdulmelik b. Mervân’a (ö. 86/705) cevaben yazdığı teopolitik içerikli mektubu İbâzî düşüncenin erken dönemde teşekkül ettiğinin delilidir. 1 İslâm dü