Türkçe Metin
ydalarını, yasaklanan veya kerih görülen şeylerin zararlarını zikretmek anlamında da kullanılabilmektedir.15 Muhammed Abduh’a göre ister hususi ister umumi yönden olsun nizamı korumaya veya fesadı defetmeye yarayan şeye o amelin hikmeti denir. Ayrıca aklın, söz konusu ameli bütün yönleriyle inceleyip onun, bilinçsiz veya sebepsiz yaratılmadığını kabul etmesi icap eder.16 Kelamcılar Allah’ın fiillerinde hikmet olduğunu kabul etmede ittifak ettikleri halde, ilahi fiillerin hikmet ve gaye ile ta’lîl edilmesi noktasında ihtilaf etmişlerdir. Eşariler Allah’ın fiillerini, bilgi, irade ve kudretine uygun olarak meydana gelmesi açısından hikmetli sayarken, Mâturîdiler hakîm vasfına uygun olmasından,