Karahanlılar Döneminde Öne Çıkan Mâturîdî Âlimler ve Devletle Münasebetleri: İlim, İktidar ve Mezhep İlişkileri Üzerine Bir Değerlendirme

Kelam ilmi, inanç esaslarını sistematik biçimde ele alan bir disiplin olmanın yanı sıra devletin gayesini, hâkimiyetin hudutlarını, meşruiyet kaynaklarını, toplumun dinî birliğini ve itaatin sınırlarını da ele alıp güçlü bir teorik çerçeve sunan bir alandır. Mâtürîdîlik de bu bağlamda bireyin, toplumun ve devletin varlık nedenini akıl–vahiy dengesine dayanan bir formülasyonla açıklayan bütüncül bir dünya görüşü ortaya koymuştur. Öyle ki devlete isyan meselesinde Mâturîdîler, ne Hâricîler gibi tekfirci bir tutumu benimsemiş ne de Mürcie