Muhammed b. el-Yemân es-Semerkandî'a Göre Cüz-i İhtiyârî

Kaderiyye ve onun ilk teorisyeni Ma'bed el-Cüheni, (ö.85 /704) insana ait hür iradeyi savunurken, içinde bulunduğu Emevi zulmüne karşı adalet prensibini öne çıkarrn1ş, "insanın hürriyeti ve sorumluluğunu fikri düzeyde ve siyasi 26 Eş'arl, Makalat, s. 279; Şehristani, el- :Milel ve'n-NihaJ.,I, 98; Bağdadi, age. S. 156 27 Bağdadi, Mezhepler Arasındaki Farklar, s. 83; Hayyat, Ebu'l - Huseyn, (ö.300 / 912) el- İntisaru ve'r-Reddu ala İbni'r- Ravendi', thk.: Muhammed Hicazi, !Calüre, tsz. s. 85 2s Neşşar, Ali Sami, İslam'da Felsefi Düşüncenin Doğuşu-II, İnsan y. Yer ve tarih yok s.69; Topaloğlu, Kelam, s.22 ; Tritton, age. s. 62 29 Farılki, İslam Kültür Adası, s. 315 Harran Ü. İ1ahiyat Fa}ç.