Manastırlı İsmail Hakkı'a Göre Kazâ ve Kader

Varlıkların hikmetini ve amacını; iyi veya kötü olduğunu akıl ancak vahyin bildirmesiyle kavrayabilir.16 İnsanların maruz kaldıkları acılar ve hastalıklar kötü olarak değerlendirilemez. Çünkü her şeyi yapmaya hakkı ve kudreti bulunan Allah, imtihan amacıyla veya herhangi bir nedene dayanmaksızın insanlara acı çektirebilir.17 Eş’arîler’in Allah dışında mutlak irade ve yaratıcı tanımama adına benimsedikleri kader anlayışları doğrultusunda hastalık gibi durumları Allah’a izafe ettikleri görülmektedir. Ancak bu anlayışın neticesinde eylemlerinde bir hikmet ve amaç aranamayan, akılla sorgulanamayan bir tanrı tasavvuru ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla bu tanrı tasavvuruna göre insana bağlı olsun ya