Aklın mâhiyeti değil işlevi tanımlanabilir

Mâtürîdî, aklın mâhiyetini (keyfiyyetü'l-ukûl ve mâhiyyetuhâ = akılların keyfiyeti ve mâhiyeti) tanımlamaktan bilinçli olarak kaçınır; benimsediği epistemoloji ile aklın mâhiyet bilgisine ulaşılamayacağını düşündüğü için susmayı yeğler. Akıl ancak fiilleri (nazar) üzerinden tanınabilir. Aklın işlevi, 'birleşebilenleri bir araya getirme ve ayrılması gerekenleri ayırma'dır (Kitâbü't-Tevhîd, s.5).