Yükleniyor…
Yükleniyor…
Mâtürîdîlik
Mâtürîdîlik ve Hanefîlik tarihinin kronolojik haritası — sahâbe döneminden Osmanlı'ya uzanan ilmî süreç.
Osmanlı dönemi — büyük şerhler çağı.
| Tarih | Hanefîlik / Mâtürîdîlik |
|---|---|
h. 9. yy. m. 1405 | Semerkant'ta Ulu Bey Gözlemevi kuruldu; bilimsel Rönesans ile birlikte ilahiyat da gelişti. |
h. 9. yy. m. 1430 | Osmanlı uleması Mâtürîdî akâidi resmî konuma taşıdı; medrese müfredatına yerleştirdi. |
h. 9. yy. m. 1453 | Fatih Ayasofya'yı camiye dönüştürdü; Osmanlı Hanefî-Mâtürîdî geleneği İstanbul'a taşındı. |
h. 9. yy. m. 1480 | Hayâlî'nin haşiyesi Teftâzânî'nin şerhinin üzerine inşa edildi; Osmanlı medreselerinde standart metin oldu. |
h. 9. yy. m. 1501 | Hanefî-Mâtürîdî ekol Osmanlı meşruiyetinin temel taşlarından biri olarak öne çıktı. |
h. 9. yy. m. 1510 | Osmanlı medrese müfredatı Mâtürîdî akâidi kanonik metin olarak benimsedi. |
h. 10. yy. m. 1516 | Hicaz'daki Hanefî uygulaması Osmanlı İmparatorluğu üzerinden Mâtürîdî çizgiye yaklaştı. |
h. 10. yy. m. 1520 | İbn Kemal (Kemâlpaşazâde, ö. 940/1534) hem fıkıh hem kelâmda Hanefî-Mâtürîdî geleneği sürdürdü. |
h. 10. yy. m. 1534 | Kemâlpaşazâde Mâtürîdî-Eş'arî tartışmalarında Mâtürîdî tarafını açıkça savundu. |
h. 10. yy. m. 1550 | Kâdîzâdeliler hareketi henüz ortaya çıkmamıştı; Sünnî gelenekçilik ile sûfî gelenek denge içindeydi. |
h. 10. yy. m. 1561 | Ebüssuûd'un fetvaları Hanefî mezhebini Osmanlı hukuk sistemine entegre etti. |
h. 10. yy. m. 1570 | Birgivî Hanefî-Mâtürîdî temel üzerinde, ancak tasavvuf eleştirisiyle özgün bir konum benimsedi. |
h. 10. yy. m. 1580 | Mâtürîdî akâid standart medrese müfredatının merkezinde; Şerhü'l-Akâid ana ders kitabı. |
h. 10. yy. m. 1595 | Hanefî-Mâtürîdî geleneğin Şîa'ya karşı apologetik boyutu öne çıktı. |
h. 10. yy. m. 1600 | Mâtürîdî-Eş'arî tartışması zirveye ulaşacak; Beyâzîzâde gibi âlimler iki ekolü karşılaştıran eserler yazacaktır. |