Türk dilindäki tekst
bulunan ilim merkezlerinin felsefi bir geleneğin tercih yerleşmiş 11 Mâverâünnehir bölgesi âlimlerin bir araya gelip toplandıkları bir merkez durumundaydı. Bölgedeki ilim merkezlerinde kelami, felsefi münakaşalar tutuculuktan uzak, hür bir ortam içerisinde ve ilmi ölçüler dahilinde yapılıyordu. Âlimlerin, kitaplarını câmilere Mâverâünnehir Samaniler devrinde (819-1005 seneleri arası) İslam dünyasının parlak bir medeniyet alanı haline geldi. Bu devirde ilim merkezlerinin en önemlileri, Buhara, Semerkant, Nesef, Şaş (Taşkent), Uşrusana ve Fergana idi. Bunların dışında bir çok köy ilim adamlarının yetişmesinde önemli rol oynamıştır. İlim ve medeniyet merkezi olan Semerkant önce devlet