Arapkirli Hüseyin Avni'a Göre Kesb (Kazanım)

Mu‘tezile kelâmcıları genel olarak, Allah’ın, gelecek de dahil olmak üzere bütün şeyleri/fiilleri ezelî olarak bildiğini savunurlar.5 Bununla beraber Mu‘tezile’den bazıları, Allah’ın ezelî bilgisini, insanın fiilini zorunlu kıldığını ve teklîfi anlamsız hale getirdiğini ileri sürerek reddederler. Ebü’lHüseyin el-Basrî (öl. 436/1044) bu eleştiriye, Allah’ın bilgisinin kulun fiilini zorunlu kılmadığını ve Allah’ın, şeyleri kulun irade ve kudretine münâsib olarak bildiğini, dolayısıyla Allah’ın bilgisinin, bilinen fiili zorunlu hale getirmediğini söyleyerek cevap verir.6 Mu‘tezile kelâmcıları Allah’ın kudretinin de ilim sıfatı gibi ezelî olduğunu, O’nun ezelî ve ebedî bütün fiillere kādir olduğ