Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Kesb (Kazanım)

en (Eşarî, 1950: II/105) veya sesin havada naklini mümkün görmeyen (Eşarî, 1950: II/99) görüşlerin olması, bize zorunlu ve istidlâlî bilginin farklı anlaşıldığını göstermektedir. Ebû Muhammed Hişâm b. el-Hakem’e (ö.179/795) göre bütün bilgiler zorunludur; ancak nazar ve istidlal yoluyla meydana gelir. İnsan sonradan meydana gelen bu bilgi sayesinde Allah’ı bilir. Şiî bilgin Ebû Muhammed Mûsâ en-Nevbahtî (ö.310/922) ise bilgilerin tamamının zorunlu olmadığı gibi Allah’ı bilmenin de zorunlu olmadığını savunur. Ona göre insan zorunlu veya kesbî her iki şekilde de bilebilir (Eşarî, 1950: I/118). Ebu Sehl Bişr el-Mu’temir (ö.210/825) ve Ebu’l-Huzeyl Muhammed el-Allâf (ö.235/850), bir şeyin bir ha