Kâtib Çelebi'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

ı, yaratılışın başlangıcı, ölüm sonrası hayat, ruh, melek, cin ve şeytan gibi duyuların idrâki dışında kalan varlıklar da mugayyebât alanına giren şeylerden bazılarıdır (Çelebi, 2015: 524). ‘Havass-ı bâtıne’ ile gaybî duyular, iç algı güçleri, ‘zâhirî duyular’ diye de işitme, görme, koklama, tatma, dokunma gibi beş duyu organları ‘havass-ı hamse’ kasdedilir. Filozoflar bilgi vasıtalarına havâss-ı bâtınenin bulunduğunu kabul ederler. Bunlar hiss-i müşterek (ortak duyu), hayal (aslı olmayan bir şeyi zihinde kurma), kuvve-i mutassırife (kullanma, idare etme gücü), kuvve-i vahime (zihinde kurma, vehmetme gücü) ve kuvve-i hafıza (hafıza gücü, bellek)’dan oluşur. Kelâmcılara göre gaybî duyular sab