Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

ah olduğuna kesin inanmakla beraber, insanın önünü alabildiğine açmış ve İlahî adaleti gözetip, mahlûkların kıymetini yücelterek, fiillerini seçme ve yaratması konusunda ferdi kudret sahibi kabul etmiştir. Mutezileye göre fiilin insan tarafından gerçekleştirilmesi/meydana getirilmesi esastır. Çünkü benlik bilinci fiilin bireysel bir kararla gerçekleştirilmesini gerektirir. Bu yaklaşım Mutezile’yi, kulun ancak kendi fiillerini yaratmakla fiilin gerçek sahibi olabileceği sonucuna götürmüştür. Öyleyse kulların fiilleri kendileri 1 Corc Hamilton, Dirasat fi Hadarati'l-İslâm, (Arap. Çev. İhsan Abbas, Muhammed Necm, Mahmud Zayed), Beyrut, ts. Daru'l-İlm, s.20. 126 Vecihi Sönmez dışında biri t