Mutercim Âsim Efendi's work titled “Merahu'l-Me‘âlî” and his theological views

Özet

XVIII. asrın ikinci yarısı ile XIX. asrın ilk çeyreğinde yaşamış olan Mütercim Âsım Efendi; lügatçılığı, tarihçiliği ve kelâmî yönü ile temâyüz etmiş son dönem Osmanlı devlet adamlarından birisidir. Âsım Efendi, İlmiye sınıfına mensup olup müderrislik ve vak’anüvislik gibi vazifelerde bulunmuş, yazmış olduğu telif ve tercüme eserleriyle devrinin önemli simaları arasında yer almıştır. Bu çalışmada, Âsım Efendi’ye ait olan Merahu’l-Me‘âlî isimli eserin incelenmesi ve transliterasyonunun yapılması hedeflenmektektedir. Ayrıca eserde yer alan konuların islam kelâm geleneğindeki yeri ve bu bağlamda müellifin kelâmî görüşleri nazara verilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde müellifin hayatı, ailesi, resmi görevleri, hocaları, telif dönemine uzanan ilmî kişiliği ve eserleri kronolojiye uygun olarak ele alınacaktır. İkinci bölümde, Âsım Efendi’nin kelâmî görüşleri ve Merahu’l-Me‘âlî’de yer alan kelâm konuları incelenecektir. Üçüncü bölümde ise müellif nüshası esas alınarak farklı nüshalara kıyasla metnin kritiği ve transliterasyonu yapılacaktır. Ekler bölümde yer alan bilgilerde ise Merahu’l-Me‘âlî’nin yazma ve matbu nüshaları, Âsım Efendi’nin hazîresi ve mührüne yer verilecektir.