Türkcə Mətn
Âlimü’l-gaybi ve’ş-şehâdeh, allâmü’l-guyûb, âlimü gaybi’s-semâvâti ve’l-arz gibi kelime ve terkiplerde Allah’ın evrende görünen ve görünmeyen her şeyi ince ayrıntısına kadar bildiği anlatılır. Mevcut şartlar açısından insanların bilemedikleri gaybı, her şeyin içyüzü, arka planını mutlak ilmiyle Allah bilir. Mugayyeb; gizli tutulmuş, mugayyebât; duyu ve akıl yoluyla mahiyeti bilinemeyen, Allah’tan başka kimsenin bilemediği varlık ve olaylar demektir (Çelebi, 1996b: XIII/404). Mâtürîdî’nin gayb ontolojisinde somuttan soyuta gitme vardır. Kur’ân’ın ve evrenin hikmetlerini anlamak suretiyle dünya ve âhireti anlamdırmaya çalışır, tabiatüstü metafizik âlem hakkında bir fikir edinebilmek için, önce