Alâeddin es-Semerkandî'a Göre Âlemin Yaratıcısı Olarak Allah

Onun et-Tavżîḥ isimli eseri içerisinde ilgi çeken bu özel bölüm, Sa‘deddin Mes‘ud et-Taftâzânî (ö. 793/1390) ve konuyla ilgilenen diğer âlimler tarafından değerlendirilip eleştirilmiş ve zaman içerisinde bölümün içeriği üzerine müstakil bir literatür oluşmuştur. Osmanlı dönemi Mâtürîdî kelamcılarının cüz’î irâdenin yaratmanın konusu olmadığı meselesi üzerinde yoğunlaşmalarında Sadruşşerîa ve İbnü’l-Hümâm’ın büyük tesirleri olmuştur.9 Fâtih Sultan Mehmed (ö. 886/1481) döneminde kendi huzurunda bu konuyla ilgili görüşlerin ele alındığı ve Hasan b. Abdüssamed-i Samsunî (ö. 891/1486), Molla Lütfullah b. Hasen (ö. 900/1494), Molla Abdülkerim (ö. 900/1494), Alâeddin Ali el-Halebî (ö. 901/1495), Ha