Ubeydullah b. Muhammed es-Semerkandî'a Göre İrâde

Mustafa el-Alâî, Şerḥu İrâde-i Cüzʾiyye (İstanbul: Süleymaniye Kütüphanesi, Atıf Efendi, 2844), 47b. Örneğin Cebriyye’nin gerekçe olarak ileri sürdükleri söz konusu âyetler için bk. ez-Zümer 39/62, es-Sâffât 37/96, elFâtır 35/3. Ebü’l-Hasan Ali b. İsmâil Eşʿarî, Maḳâlatu’l-İslâmiyyîn ve iḫtilâfü’l-muṣallîn, thk. Naîm Zerzûr (Kâhire: el-Mektebetu’lʿAsriyye, 1426/2005), 1/135. Kader 19/1, 2021 236 Mustafa BORSBUĞA temellendirilemeyeceğini ve ayrıca bu durumun seyirci konumundaki insanın yapmadığı şeyler hususunda cezalandırılmasını gerektirdiğini ileri sürmüş8 ve yine Muʿtezile, adalet ilkesinden hareketle, ahlâkî sorumluluğun temellendirilmesi için insanın eylemlerinin gerçe