Ebû Mansûr el-Mâtürîdî'a Göre Kazâ ve Kader

ış amiller İslâm toplumunda Cebriyye, Cehmiyye, Kaderiyye, Mu‘tezîle, Selefiyye gibi çeşitli itikadî mezheplerin ortaya çıkmasına zemin teşkil etmiştir (Taşköprüzâde, 1985, 2: 144, 148; Ebû Zehra, ts. 98). Ayrıca tercüme yoluyla Hint, İran ve Yunan meşeili düşünce tarzının İslamî tefekküre girmesi İslam çatısı altında Gulat-ı Şîa, Sebeiyye, Keysâniyye, Zenâdıka ve Şuûbiyye gibi bâtınî mezheplerin de ortaya çıkmasına neden olmuştur (Mustafizürrahmân, 1993, s. 3; Dûrî, 1991, s. 122 vd). IV/X. yüzyıla gelindiğinde ise Ehl-i Bid‘at olarak kabul edilen fırkalara karşı Ehl-i Sünnet görüşünü temsil eden Mâtürîdiyye ve Eş‘ariyye kelam ekolleri ortaya çıkmıştır. Bu iki ekolün kurucuları olan Ebû Mans