Turkish Text
Mâtürîdî’de eserlerinde gâye ve nizam delilinin kapsamına girecek istidlâller kullanmıştır, hareket noktasını âlem ve onun işleyişinde gözlemlenen uyum ve düzen ile kuran bu istidlâllerde daha çok hikmet ve tedbîr kelimelerini kullanmıştır. Mâtürîdî’ye göre evrende gözlemlenen âhenk ve uyum yani büyük bir yekün teşkil etmelerine rağmen algılanabilen varlıklarda aklen hiçbir uyumsuzluğun bulunmayışı Allah’ın varlığına işaret etmektedir. Öyle ki Allah’ın varlığına kılavuzluk eden tabiatın tanıklığı Allah’ın varlığına zâtı ve sıfatlarıyla birlikte delâlet etmekte, âlemin sonradan oluşu icâd ve ihdas (yaratma) olayına, tek bir varlıkta zıtlıkların bir arada bulunuşu ise yaratıcının kudretine del