Ebü'l-Mu'în en-Nesefî'a Göre İlâhî Birlik ve Ezelîlik

fiilinin yaratıcısı olmadığına dair en önemli aklî delili ise şudur: Eğer insan kendi fiilinin yaratıcısı olsaydı, onun gerçek tabiatını ve muhtevasını bilmesi gerekirdi. Hâlbuki insan kendi fiillerinin ayrıntısını bilmemektedir. O hâlde insan kendi fiillerinin yaratıcısı değildir.26 Neticede insanın fiillerindeki rolü sadece kesbten ibarettir. Esasen insanın kesb konusunda da tam bir etkinliği yoktur. Çünkü kesb de Allah tarafından yaratılmaktadır.27 Diğer taraftan İbn Furek, Eş’arî’nin insanın kesbinin Allah’ın fiili, mefulü, yaratması, mahlûku, ihdası, muhdesi olmakla beraber, insanın kesbi ve müktesibi olduğu görüşünü benimsediğini anlatır. Ona göre bu iki vasıf bir zata râcidir; biriyle